Cultuurhistorisch erfgoed

Middag-Humsterland telt een groot aantal bijzondere gebouwen en beschermde dorpsgezichten. Naast een reeks van landschappelijk cultuurhistorische objecten treft u met name ook veel oude kerkewaarvan de meesten uit de 13 e  eeuw stammen, en diverse molens die deels nog in
gebruik zijn. Tevens zijn er tussen alle monumenten ook twee oude borgen (een versterkt huis/kasteel).


Aduard


Abdijkerk

Voormalige ziekenzaal van de grootste Cisterciënzer abdij van noordwest Europa, de St. Bernardusabdij, thans kerkgebouw.

Burgemeester Seinenstraat 40
9831 PX Aduard

https://pkn-aduard.nl/gebouwen/abdijkerk/


Aduarderdiep


Informatie en verhalen over Aduarderdiep

Informatie & verhalen over De baksteenindustrie / Tiggelwaark


Aduarderzijlen


Oud sluizencomplex daar waar het Aduarderdiep in het Reitdiep uitmondt inclusief voormalig zijlwachtershuis (het Waarhuis)

www.geschiedenisbibliotheekgroningen.nl/historie/mengelwerk/aduarderdiep-3/aduarderdiep
www.deverhalenvangroningen.nl/alle-verhalen/meer-dan-500-jaar-waterwerken-bij-aduarderzijl
www.rijksmonumenten.nl/monument/398903/aduarderzijlen/ezinge/
www.sannemeijeronderweg.nl/aduarderzijl/
www.waarhuis.nl


Den Ham


Kerk

De kerk is in 1729 – zoals met dakpannen aangegeven – op de fundamenten gebouwd van haar voorganger uit de 16e, misschien zelfs 15e eeuw

Ds. Koppiusweg 42, Den Ham

www.kerkdenham.nl


Boerderijborg, Piloersemaborg

Piloersemaborg of Hamsterborg is de enige boerderijborg die in de Provincie Groningen is overgebleven. In 1633 gebouwd in opdracht Johan de Mepsche. Thans in bezit van de Stichting Wierenga van Hamsterborg. In gebruik als restaurant en B&B.

S. Veldstraweg 25
9833 TA Den Ham
Tel: 050-4031362

info@piloersema.nl
www.piloersema.nl 
www.piloersemaborg.org
www.deverhalenvangroningen.nl/alle-verhalen/de-hamsterborg-borg-en-boerderij-tegelijk


Ezinge


Kerk

Romaans zaalkerk die gebouwd werd op een wierde in de 13e eeuw. Ook de vrijstaande toren
dateert uit deze periode.

https://ezinge.protestantsekerk.net/kerkgebouw


Allersmaborg, Ezinge

15e eeuwse borg met prachtige tuin en omgeving. In overleg 7 dagen per week van 08.00-00.00 te reserveren door zowel zakelijke als particuliere gasten.

Allersmaweg 64
9891TD Ezinge
Tel. 0594-628055

www.allersmaborg.nl
www.deverhalenvangroningen.nl/alle-verhalen/vijf-eeuwen-allersmaborg
www.nazatendevries.nl/Artikelen en Colums/Borgen/Allersmaborg/Allersmaborg.html


Feerwerd


Jacobuskerk

De aan Jacobus de Meerdere gewijde kerk werd aan het begin van de 13e eeuw gebouwd.

Valgeweg 3, Feerwerd

www.kerkfeerwerd.nl


Molen Joeswert

Maalvaardig, maalt op professionele basis. Verkoop van producten

Mentaweg 3
9892 TA Feerwerd
Molenaar : Dirk Doeglas
Tel: 06-44096536

dirk@doeglas.nl
www.joeswert.jimdofree.com
www.molendatabase.nl/nederland/molen.php?nummer=320
www.molenstichtingwinsum.nl/feerwerd-joeswert


Fransum


Kerk

Als enige kerk in de provincie Groningen heeft Fransum een gemetselde bakstenen preekstoel uit de middeleeuwen. Dit eenzaam gelegen kerkje is gebouwd voor de cisterciënzer monniken van Aduard. Aanvankelijk met een romaans schip met 3 traveeën. Een daarvan is later vervangen door een driezijdig gesloten koor.

Fransumerweg 4, Fransum

www.kerkfransum.nl
www.vroedschapfransum.com


Garnwerd


Kerk

De romano-gotische kerk op de wierde van ‘Granawurth’ stamt waarschijnlijk uit de 12e of 13e eeuw en heeft Sint-Liudger als patroon. De kerk toont aan de westkant een forse zadeldaktoren uit de 18e eeuw die een oudere toren vervangt. De oostkant wordt afgesloten door een vijfzijdig koor.In is de kerk fraai meubilair uit de 17e en 18e eeuw te bewonderen, waaronder een kleine barokke avondmaalstafel.

Burgemeester Brouwersstraat 1, Garnwerd

www.kerkgarnwerd.nl

https://destreekkrant.nu/2018/08/03/kerkje-van-garnwerd-huis-van-oorverblijdende-orgelconcerten/


Molen de Meeuw

Maalvaardig, staat op een unieke plaats aan het Reitdiep

Hunzeweg 38a
9893 PD, Garnwerd
Molenaar : Alex Buist
Tel: 06-27393506

www.molendatabase.nl/nederland/molen.php?nummer=323
www.molenstichtingwinsum.nl/garnwerd-de-meeuw


Informatie en verhalen over Garnwerd

Presentatie over de geschiedenis van Garnwerd

Verhaal over de geschiedenis van Garnwerd

Informatie over Café en winkelbedrijf in Garnwerd

Filmpje over: De onderste Steen / Café Hammingh

Verhalen over veren en bruggen over het Reitdiep


Lammerburen


Natuurboerderij Lammerburen

Natuurboerderij Lammerburen is de oudst bekende broedplaats van steenuilen in Groningen. Er wordt voorlichting gegeven en lezingen gehouden over uilen, weidevogels, akkervogels, agrarisch natuurbeheer en de cultuurhistorie van het Nationaal Landschap Middag-Humsterland. U kunt ook een prachtige wandeling maken en genieten van het landschap met de rust
en de ruimte. Aan het Reitdiep staat een vogelkijk/ schildershut.

Jan Enne Haack en Tineke Haack-Havenga
Electraweg 3
9883 TB Oldehove
Tel : 0594-591474 / 06-21667486

www.lammerburen.nl/


Niehove


Kerk

Op de wierde van het dorp staat deze eenbeukige kerk met een driezijdig gesloten priesterkoor en romaanse rondboogvensters in de noordmuur. De kerk is gebouwd rond 1230 en later uitgebreid. In de spitse dakruiter hangt een luidklok uit de 13e/14e eeuw. Deze klok behoort met de klokken van Uitwierde en Warfhuizen tot de oudste in Groningen. Tevens bezoekerscentrum met informatie over de historie van het dorp en de omgeving.

Kerkstraat 1, Niehove

www.niehove.eu/bezoekerscentrum/
www.kerkniehove.nl

Contactadres: Alida Terpstra, Kerkpad 1 (tel. 0594-591529)


Informatie en verhalen over Niehove

www.niehove.eu
www.ewmagazine.nl/nederland/achtergrond/2019/10/een-groningse-idylle-dit-is-het-mooiste-dorp-van-nederland-711693/
www.dvhn.nl/groningen/Niehove-wonen-in-een-ansichtkaart-24883372.html
www.deverhalenvangroningen.nl/alle-verhalen/de-ooievaars-van-niehove
www.youtube.com/watch?v=ail7_LYvxuU


Oldehove


Kerk

Dit 13e eeuwse zaalkerkje is genoemd naar de bekende ‘apostel der Groningers’, de heilige Liudger. In 1664 is de kerk grondig verbouwd waarbij gebruik is gemaakt van de kloosterstenen van het in 1580 verwoeste klooster Sint-Bernardus te Aduard. In een van grafkelders is de fraai bewerkte tombe van de Weense gravin Margaretha von Cobentzel.

Kerkpad 2, Oldehove

www.kerkoldehove.nl
www.liudgerkerk.nl
www.deverhalenvangroningen.nl/alle-verhalen/de-weense-gravin-van-oldehove


Molen Aeolus

Koren en pelmolen, maalvaardig, maalt op professionele basis; niet te bezichtigen.

Schipvaart 10
9883 PP Oldehove
Molenaar: Piet Reitsema
Tel: 0594-591628

www.molendatabase.nl/nederland/molen.php?nummer=351


Molen De Leeuw

Pelvaardig, pelt op professionele basis, Molenwinkel open op vrijdag en zaterdag (13.00 – 15.00), Rondleidingen op afspraak en op open dagen; zie ook facebook : koren en pel-molen de Leeuw.

Molenstraat 8
9883 PL Oldehove
Molenaar: Gerda Reitsema
Tel: 0594-528680

www.molendatabase.nl/nederland/molen.php?nummer=352


Oostum


Kerk

Het kerkje ligt idyllisch op de wierde van Oostum. De kerk stamt grotendeels uit de 13e eeuw en heeft een eigenaardige toren. Binnen zijn fragmenten van een wandschildering bewaard gebleven.  De Groningse kunstenaarsgroep “De Ploeg” heeft het kerkje meerdere malen op het witte doek vereeuwigd.

Oostumerweg 15, Oostum

www.kerkoostum.nl


Informatie en verhalen over Oostum

Kerk en afgraving van de wierde in Oostum
www.deverhalenvangroningen.nl/alle-verhalen/kerk-en-landschap-oostum-en-de-ploeg
www.nazatendevries.nl/Artikelen en Colums/Kerken/Oostum/Het_kerkje_van_Oostum.html


Saaksum


Kerk

In 1850 herbouwd kerkje op voor die periode karakteristieke wijze met pleisteromramingen van de vensters en gepleisterde velden erboven. Bakstenen zadeldaktoren (uit de 16e eeuw) met lage uitgebouwde traptoren; torengewelf op zandstenen kraagstenen. In het torenportaal epitaaf uit 1550.

Heralmastraat 4, Saaksum

www.hervormdnoordhorn.nl/kerkgebouwen
www.nazatendevries.nl/Artikelen en Colums/Kerken/Saaksum/Kerk en toren van Saaksum.html
www.youtube.com/watch?v=MZFMcj4BwI0


Slaperstil


Molen “De Jonge Held”

Achtkantige poldermolen voor bemaling van het water uit polder “De Jonge Held”, het bemalen geschiedt momenteel door een elektrisch gemaal; bij uitval kan De Jonge Held het overnemen.

Bezoekmogelijkheid : Als de molen draait en op afspraak.

Friesestraatweg 436
9746 TL, Groningen
Molenaar: Jeffrey Cusiël

Bereikbaar :
Email : dejongeheld@degroningerpoldermolens.nl
Facebook : https://www.facebook.com/PoldermolenDeJongeHeld/

Websites :
https://degroningerpoldermolens.nl/dejongeheld/
https://www.molendatabase.nl/nederland/molen.php?nummer=336


Steentil


Molen De Eolus, aan het Aduarderdiep

Achtkantige poldermolen voor bemaling van het water uit de Fransumer-polder, het bemalen geschiedt momenteel door een elektrisch gemaal; bij uitval kan De Eolus het overnemen

Aduarderdiep 3
9833 TG Den Ham
Molenaar: Rob Hoving
Tel: 06-40795109

www.degroningerpoldermolens.nl/de-eolus
www.molendatabase.nl/nederland/molen.php?nummer=312


Wetsingersluis en Wetsingerzijl


Twee oude sluizen in/nabij het Aduarderdiep

Informatie en verhalen over Wetsingersluis en Wetsingerzijl

Wetsingersluis (historie / verhalen van sluisdochter
www.wetsingerzijl.nl